Brochure Sociale Interventies 2020 Combiwel Buurtwerk

Theoretisch kader Sociale Interventies in Buurtwerk

Combiwel Buurtwerk heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld als specialist in sociale interventies. Hierbij laten we ons inspireren door en is ons werk gefundeerd op de theorie van de Appreciative Inquiry (AI), ook wel ‘waarderend onderzoek’ genoemd, en de ABCD- en Presentiebenadering. Deze fundering geeft body aan een vijftal methodieken en een drietal sociale interventies die de basis vormen voor de uitvoering door alle medewerkers van Combiwel Buurtwerk. Op deze pagina het theoretisch kader en daaronder een aantal voorbeelden van sociale interventies.

Een methodiek verwijst naar het geheel van op theorieën gebaseerde wijzen dat wordt gebruikt om een bepaald doel te bereiken. Methodieken bestaan niet uit één wijze van doen (zoals een methode), maar zijn een combinatie van verschillende wijzen (https://www.ensie.nl/redactie-ensie/methodiek). Interventies zijn een soort algemene recepten, geschreven door en voor ervaren ‘chefs’ (Houte ten Lange de, 2017). Een interventie is een praktische uitwerking van de methodiek waarbij het handelen beschreven is als ‘recept’, met ruimte voor professionals om hier op basis van ervaring een eigen draai aan te geven. Vanuit één methodiek kunnen meerdere interventies ontwikkeld worden.

Er zijn drie interventies die alle medewerkers inzetten

Naast de vele vormen van interventies die wij inzetten bij Buurtwerk, zijn er drie interventies die al onze medewerkers in al onze werkgebieden inzetten:

  • BIAN’s – de interventie voor het ondersteunen van initiatieven, activiteiten en netwerken van bewoners.
  • Matchen – beschrijft hoe medewerkers in de dagelijkse praktijk bewoners koppelen aan activiteiten, initiatieven en/of projecten en organisaties in de wijk.
  • Organiseren & faciliteren van (thema)bijeenkomsten – alle medewerkers zijn bijna dagelijks bezig met deze interventie en hierdoor in staat thema’s bespreekbaar te maken en te agenderen, partijen en mensen aan elkaar te verbinden en doelgroepen te ondersteunen in persoonlijke ontwikkeling en groei.

De vijf methodieken

Zoals aangegeven zijn er ook methodieken die een theoretische basis bieden voor het handelen van alle medewerkers en die dienen als inspiratie voor het vormgeven en uitvoeren van interventies.

  • Outreachend werken – komt voort uit een traditie (Van der Linde, 2011) van vrijwilligers en sociaal werkers die op burgers afgingen die in kwetsbare omstandigheden verkeerden. Bewegend tussen de systeem- en de leefwereld van deze burgers, verschuift de aanpak nu steeds meer van het oplossen van acute problemen naar preventie en het versterken van sociale netwerken.
  • Informatie en advies – een integraal onderdeel van het dagelijkse contact tussen doelgroep en professionals. Het omvat verschillende vormen zoals informele gesprekken, folders, social media, websites, voorlichting en doorverwijzen. Inzet is dat men toegang krijgt tot informatie die voor hen van belang is voor het kunnen maken van weloverwogen keuzes.
  • Groepswerk – geldt naast social casework en community development als een van de drie ‘klassieke’ methoden van het sociaal werk. De inzet van het Groepswerk is gericht op bijdragen aan de persoonlijke en sociale ontwikkeling van individuen en aan de ontwikkeling van de groep als geheel.
  • Individuele begeleiding – één-op-één contact met de doelgroep en een vrij nieuwe (<20 jaar) werkwijze binnen het jongerenwerk, ontstaan uit de behoefte om jongeren individuele aandacht en maatwerk te kunnen bieden. Ook voor deze methodiek geldt dat deze wordt gebruikt door andere sociaal cultureel werkers, waaronder buurtwerkers, bijvoorbeeld bij de interventies Welzijn op Recept (WoR) en Matchen.
  • Dialoog – een methodiek waarbij mensen ervaringen met elkaar uitwisselen en een thema onderzoeken, waarbij het gaat om echt luisteren en zo inzichten en ideeën opdoen. Deze methodiek is gebaseerd op AI, volgt bepaalde stappen in het gesprek en hanteert bepaalde gespreksregels.


‘Samen Vooruit’ gemeentelijk kader

Vanuit de beschreven basis wordt gewerkt met een scala aan werksoort-specifieke sociale interventies en methodieken, aansluitend bij de doelgroep en de aard van het werk. In de dagelijkse praktijk passen wij in elke unieke situatie de meest geschikte interventie toe. De relatie tussen benaderingen, methodieken, sociale interventies en het realiseren van de gemeentelijke doelen uit het Stedelijk Kader 2020-2023 “Samen Vooruit” en de collegeprioriteiten 2020-2021, staat hieronder schematisch weergegeven.

+-+
Appreciative Inquiry (AI)

“AI laat zich vertalen als ‘waarderend onderzoek’. Het is een veranderfilosofie met als centraal vertrekpunt dat een systeem zich positief ontwikkelt zodra mensen gezamenlijk gaan onderzoeken wat er werkt, wat ze graag willen voor de toekomst en in het licht daarvan manieren verkennen om successen uit te bouwen, sterktes te benutten en zo die gewenste toekomst te realiseren”.” (Tjepkema & Verheijen in Ruijters, 2012)

+-+
ABCD benadering

“ABCD (Asset Based Community Development) is een aanpak die eind jaren 80 ontwikkeld is door John McKnight. De ABCD-methode is nog steeds actueel en het begint altijd bij datgene wat al aanwezig is in een community: de bronnen.” Door de bronnen (assets) in kaart te brengen, te mobiliseren en te activeren ontstaat er een (informeel) netwerk van bewoners, lokale organisaties en verenigingen die samen werken aan verbetering van de buurt.”

+-+
Presentiebenadering

“Kenmerkend in de presentie-filosofie en de daarbij aansluitende praktijken is de gerichtheid op het scheppen van rechtvaardige en liefdevolle menselijke verhoudingen, met name waar mensen onaanzienlijk, arm, ‘sociaal overbodig’, doodziek of ‘hopeloos’ zijn; de professionele inzet van presentie-beoefenende geestelijk verzorgers en andere mensgerichte beroepskrachten uit de brede sector van zorg, welzijn, verpleging en dienstverlening staat in het kader van menselijke bewogenheid en liefdevolle bekommernis.”

+-+
Samensturing ‘De Nieuwe Route’

“Samensturing is een organisatietheorie en gaat over gezamenlijke besluitvorming met betrokken over zaken die voor de betrokkenen van belang zijn. Vanuit gedeelde verantwoordelijkheid worden gedragen plannen gemaakt waardoor eigenaarschap bij betrokkenen ontstaat. Combiwel geeft bij de Huizen van de Wijk vorm aan samensturing volgens De Nieuwe Route (zie filmpje onder)”
> Lees meer over Samensturing <